Kỹ thuật môi trường

Menu điều hướng

Đạo hàm

04-07-2025 Newater Việt Nam

Đạo hàm là một khái niệm quan trọng trong giải tích, biểu thị tốc độ thay đổi của một đại lượng theo một biến số khác. Trong toán học và kỹ thuật, đạo hàm giúp mô tả các hiện tượng biến thiên như vận tốc, gia tốc, dòng chảy, hay tốc độ phản ứng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm đạo hàm, các quy tắc tính phổ biến và những ứng dụng quan trọng trong nhiều lĩnh vực.

Vi phân

Vi phân là quá trình để tính đạo hàm. Đạo hàm của hàm số y = f(x), với x là biến số, mô tả sự thay đổi giá trị của y tương ứng với độ biến thiên của x và còn được gọi là đạo hàm của f đối với x. Nếu x và y đều thuộc tập số thực thì đạo hàm của hàm số là hệ số góc của đồ thị hàm đó tại mỗi điểm trong hệ tọa độ Descartes.

 

Đạo hàm

Một hàm số thực f(x) có đạo hàm hay khả vi (tiếng Anh: differentiable) tại điểm a trên miền xác định của nó nếu như trên khoảng mở I có chứa a, giới hạn

$${\displaystyle L= {\displaystyle f'(a)} = {\textstyle {\frac {df}{dx}}(a)} = \lim _{h\to 0}{\frac {f(a+h)-f(a)}{h}}}$$

\({\displaystyle f'(a)}\) là đạo hàm của f tại a

Hình 2. Cát tuyến của đường cong y= f(x) tại 2 điểm (x, f(x)) và (x + h, f(x + h))

Hình 3. Khi h tiến dần về 0 thì cát tuyến trên trở thành tiếp tuyến của đồ thị

Phương trình tiếp tuyến
Dựa vào ý nghĩa hình học của đạo hàm, ta có phương trình tiếp tuyến với đồ thị hàm số y=f(x) tại điểm A(a;f(a)) là : 

$${\displaystyle y-f(a)=f'(a)(x-a)}$$

Bài viết liên quan

Độ nhớt của chất lỏng: Khái niệm, Công thức, Ảnh hưởng và Ứng dụng Các khái niệm cơ bản về áp suất Định Luật Newton cho chất lỏng: Cơ sở của cơ học chất lỏng hiện đại Toán tử vi phân là gì ? Các loại toán tử vi phân phổ biến Phương trình Navier-Stokes