1. Khái niệm về bơm

• Bơm là thiết bị cơ khí dùng để vận chuyển chất lỏng từ nơi có áp suất thấp đến nơi có áp suất cao hơn.

• Năng lượng cơ học từ động cơ (điện, diesel) được truyền cho chất lỏng dưới dạng cột áp và lưu lượng.

• Trong công nghiệp, bơm được xem như “trái tim” của hệ thống cấp thoát nước, hóa chất, dầu khí, xử lý nước thải.

2. Phân loại bơm

Có nhiều cách phân loại bơm, phổ biến nhất là dựa theo nguyên lý làm việc:

a) Bơm ly tâm (Centrifugal Pump)

Nguyên lý: chất lỏng đi vào tâm cánh (impeller eye), được lực ly tâm đẩy ra ngoài theo phương bán kính → biến động năng thành áp năng.

Đặc điểm:

• Lưu lượng lớn, cột áp vừa phải.
• Làm việc ổn định, ít rung.
• Cấu tạo đơn giản, dễ bảo trì.

Ứng dụng: cấp nước, bơm nước thải, hệ thống tuần hoàn.

b) Bơm hướng trục (Axial Flow Pump)

Nguyên lý: chất lỏng di chuyển song song trục cánh, giống như quạt đẩy nước.

Đặc điểm:

• Lưu lượng rất lớn, cột áp thấp.
• Thường dùng trong trạm bơm tiêu úng, thủy lợi.

Ứng dụng: trạm bơm công suất lớn, hệ thống làm mát.

c) Bơm thể tích (Positive Displacement Pump)

Loại bơm này hoạt động bằng cách “giam” một lượng chất lỏng nhất định và đẩy đi, nên lưu lượng ổn định, không phụ thuộc cột áp.

Các dạng phổ biến:

Bơm piston: dùng piston tịnh tiến để hút và đẩy chất lỏng.

Ưu: áp suất cao.

Nhược: lưu lượng nhỏ, cấu tạo phức tạp.

Bơm trục vít (Screw Pump): dùng 2–3 trục vít ăn khớp đẩy chất lỏng dọc theo trục.

Ưu: bơm được chất lỏng nhớt, ít rung.

Nhược: giá cao.

Bơm bánh răng (Gear Pump): chất lỏng bị cuốn trong các khoang giữa răng bánh răng.

Ưu: gọn, bền.

Nhược: chỉ dùng cho chất lỏng sạch, độ nhớt vừa.

3. So sánh nhanh các loại bơm

4. Kết luận

​​​​​​​​​​​​​​Không có loại bơm “tốt nhất” cho mọi trường hợp.

Bơm ly tâm: ưu tiên khi cần lưu lượng lớn, chi phí thấp.

Bơm thể tích: lựa chọn khi cần áp suất cao, chất lỏng đặc, hoặc lưu lượng ổn định.

Việc lựa chọn bơm phụ thuộc vào lưu lượng (Q), cột áp (H), tính chất chất lỏng, và điều kiện vận hành.