1. Khái niệm chung
Thuật ngữ r-strategist và K-strategist bắt nguồn từ thuyết chọn lọc r/K trong sinh thái học:
-
r-strategist: Loài tăng trưởng nhanh, tận dụng tối đa môi trường giàu tài nguyên, nhưng kém cạnh tranh khi tài nguyên hạn chế.
-
K-strategist: Loài tăng trưởng chậm hơn, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên khan hiếm, thích nghi trong môi trường ổn định.
Trong xử lý nước thải, đặc biệt là quá trình nitrification, hai chiến lược này mô tả đặc tính sinh trưởng của các nhóm vi khuẩn oxy hóa amoni (AOB) và nitrit (NOB) dưới các điều kiện tải nitơ khác nhau.
2. Đặc điểm của r-strategist
-
Tốc độ sinh trưởng cực đại \(\mu_{\max}\): Cao, thường > 0.8–1.0 d⁻¹ (ở 20°C).
-
Hằng số bán bão hòa \(K_{NH}\): Cao → cần nồng độ NH₄⁺ lớn để đạt tốc độ tối đa.
-
Hiệu suất tăng trưởng: Cao khi tải NH₄⁺-N cao và DO dồi dào.
-
Ví dụ điển hình: Nitrosomonas europaea (AOB), Nitrobacter (NOB).
-
Môi trường ưu thế:
-
Bể hiếu khí tải N cao.
-
Khởi động hệ thống mới.
-
Giai đoạn đầu xử lý nước thải công nghiệp.
-
3. Đặc điểm của K-strategist
-
Tốc độ sinh trưởng cực đại \(\mu_{\max}\): Thấp hơn, thường 0.2–0.6 d⁻¹ (ở 20°C).
-
Hằng số bán bão hòa \(K_{NH}\): Thấp → vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng tốt ở nồng độ ...